ΜΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

«Τι είναι αλήθεια;» ήταν η ερώτηση του Πιλάτου προς τον Ιησού χωρίς να ενδιαφέρεται να πάρει απάντηση, καθώς διαβάζουμε αμέσως μετά πως όταν το είπε αυτό βγήκε έξω στους μανιασμένους Ιουδαίους που ζητούσαν τη σταύρωση του Χριστού. Η ίδια ερώτηση ακούγεται από πολλούς και σήμερα και με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, δηλαδή χωρίς να περιμένουν απάντηση, αφού θεωρούν την ερώτηση ρητορική. Η απάντηση που οι ίδιοι δίνουν είναι ότι δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια και ότι όλα είναι σχετικά ή ότι καθένας φτιάχνει τη δική του αλήθεια που τον βοηθάει να πορευτεί με ειρήνη μέσα σ’ αυτή τη σύντομη ζωή. Αυτή η άποψη, όμως, παρουσιάζει πολλά προβλήματα και θα μπορούσε να γραφτεί ολόκληρο βιβλίο αναλύοντάς τα, αλλά θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μία επιδερμική αναφορά στα σημαντικότερα απ’ αυτά.

Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι οι φράσεις «η αλήθεια είναι σχετική» και «ο καθένας φτιάχνει τη δική του αλήθεια» αυτοαναιρούνται. Αν όλα είναι σχετικά, τότε και η ίδια αυτή άποψη είναι σχετική και μπορεί να μην ισχύει, άρα να ζεις ένα ψέμα πιστεύοντάς τη και ζώντας σύμφωνα με αυτή. Ετυμολογικά, η αλήθεια σημαίνει ότι κάτι είναι πραγματικό και έχει συμβεί. Όταν κάτι έχει συμβεί δεν μπορεί να είναι σχετικό, είναι μία πραγματικότητα που έλαβε μέρος σε συγκεκριμένο τόπο, συγκεκριμένη μέρα, συγκεκριμένη ώρα και με συγκεκριμένα πρόσωπα. Επίσης, η αλήθεια δεν είναι κάτι που μπορείς να φτιάξεις καθώς είναι κάτι που ήδη υπάρχει  ή έχει συμβεί. Μπορείς να παραποιήσεις τα γεγονότα ή να δημιουργήσεις δικές σου εκδοχές αλλά αυτό πλέον είναι κάτι κατασκευασμένο και ψεύτικο, δεν είναι η αλήθεια.

Ένα δεύτερο θέμα που προκύπτει είναι ότι η αλήθεια υπάρχει παντού γύρω μας και τη δεχόμαστε χωρίς αντίρρηση. Μάλιστα, την απαιτούμε στις σχέσεις μας. Μία «σχετική» ζωή είναι αδύνατον να υπάρξει. Όταν επισκεπτόμαστε ένα γιατρό και θέλουμε να ξέρουμε τι μας συμβαίνει και πως μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε, δεν περιμένουμε να μας απαντήσει «αυτό είναι σχετικό». Επίσης, όταν κάποιο αγαπητό μας πρόσωπο αντιμετωπίζει ένα θέμα, του ζητάμε να μας πει την αλήθεια. Αναγνωρίζουμε, λοιπόν, ότι υπάρχει μια αλήθεια και θέλουμε να τη γνωρίζουμε. Ακόμα και στη φύση υπάρχουν εδραιωμένες αλήθειες που τις ονομάζουμε νόμους και ολόκληρη η ύπαρξή μας βασίζεται σε αυτούς. Δε θα μπορούσαμε να έχουμε καμία κοινωνική ή επιστημονική εξέλιξη αν δεν υπήρχαν αυτοί οι νόμοι παρά μόνο τυχαία γεγονότα.

Αν η ζωή μας και η κοινωνία μας βασιζόταν στη σκέψη ότι ο καθένας φτιάχνει τη δική του αλήθεια και ενεργεί σύμφωνα με αυτή, προκύπτει ένα τρίτο πρόβλημα που είναι και το πιο σοβαρό. Θα ζούσαμε σε μία άναρχη κοινωνία που θα βασίλευε το χάος. Αυτό που είναι αλήθεια για σένα δεν είναι αλήθεια για τον άλλο και έτσι θα είχαμε καταλήξει στον ολοκληρωτικό αφανισμό. Φανταστείτε μία κοινωνία που θεωρεί τα πάντα σχετικά και, συνεπώς, δεν υπάρχουν νόμοι οπότε δεν υφίστανται σαν έννοιες η παράβαση και η τιμωρία. Ο καθένας πράττει, λοιπόν, σύμφωνα με την αλήθεια του χωρίς να υπάρχουν συνέπειες. Ένα τέτοιο σενάριο είναι, τουλάχιστον, εφιαλτικό.

Ένα τέταρτο πρόβλημα είναι ότι η σκέψη πως τα πάντα είναι σχετικά μας εισάγει σ’ ένα φαύλο κύκλο και αντί να μας ελευθερώνει, μας εγκλωβίζει και μας πνίγει. Δεν είναι δυνατόν να ζήσουμε μια ελεύθερη ζωή όταν τίποτα δεν είναι βέβαιο και δεν υπάρχει κάποια θεμελιώδης και αντικειμενική αρχή στην οποία να μπορούμε να στηριχτούμε. Αυτό που φαντάζει ως ελευθερία στη σκέψη του θιασώτη της σχετικότητας τελικά μετατρέπεται σε δέσμευση καθώς “οφείλει” να αμφισβητεί τα πάντα και δεν είναι ελεύθερος να πράξει διαφορετικά. Μονίμως θα βρίσκεται σε μία αμφισβήτηση κάτι το οποίο αντίκειται στην ανθρώπινη φύση καθώς ο άνθρωπος διαθέτει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης που περιλαμβάνει την προστασία αυτού που του ανήκει. Αυτό σημαίνει πως πάντοτε υπήρχε κάτι στη ζωή του ανθρώπου το οποίο θεωρούσε ότι άξιζε να το υπερασπιστεί με κάθε τρόπο και πρώτα απ’ όλα η ίδια του η ζωή. Αν, λοιπόν, υπάρχει κάτι για το οποίο πρέπει να παλέψουμε ώστε να το προστατεύσουμε και να το διατηρήσουμε σημαίνει ότι αποτελεί μια είδους αλήθεια, μια βάση απ’ την οποία ξεκινάει και αναπτύσσεται η υπόλοιπη ζωή μας. Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι για κάθε άνθρωπο υπάρχει, συνειδητά ή ασυνείδητα, ένας θεμέλιος λίθος στον οποίο βασίζει τη ζωή του έστω κι’ αν αυτός είναι η φιλοσοφία ότι τα πάντα είναι σχετικά. Αυτομάτως αυτό γίνεται το εναρκτήριο σημείο που προδιαγράφει τα πάντα και ορίζει το πως ζει και πως κινείται. Επομένως, υπάρχει κάτι στη ζωή του που δεν είναι σχετικό αλλά σταθερό και το οποίο δεν μεταβάλλεται, δεν μετατρέπεται και δεν μετακινείται. Αυτό είναι φυσιολογικό καθώς είμαστε πλασμένοι να θέλουμε να αισθανόμαστε σιγουριά, βεβαιότητα, ασφάλεια.

Για να έρθουμε στον τομέα της θρησκείας, η άποψη ότι όλες οι θρησκείες είναι ίδιες και όλες έχουν από ένα κομμάτι της αλήθειας, και τελικά οδηγούν στον ίδιο προορισμό δε θα μπορούσε να απέχει περισσότερο απ’ την πραγματικότητα. Ο Χριστός είπε ότι «Εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή». Και μόνο αυτή η φράση διαφοροποιεί τον Χριστιανισμό από οποιαδήποτε άλλη θρησκεία, καθώς η αλήθεια δεν είναι μια ιδέα αλλά ένα πρόσωπο. Κανένας άλλος δε μίλησε με τέτοιο τρόπο και κανένας δεν υποστήριξε ότι ο ίδιος είναι η αλήθεια. Αυτό μας αφήνει με ένα δίλημμα. Η, όντως, είναι ο Χριστός η αλήθεια ή ήταν τρελός. Αν ήταν τρελός, δε νομίζω ότι θα είχε αφήσει τέτοιο αντίκτυπο ώστε να χωριστεί η ανθρώπινη ιστορία σε προ Χριστού και μετά Χριστόν. Επίσης, ένας τρελός δε θα μπορούσε να μιλήσει με τέτοιον τρόπο ώστε αυτοί που είχαν πάει να Τον συλλάβουν γύρισαν με άδεια χέρια, έχοντας μείνει έκθαμβοι από τα λόγια Του μη έχοντας ακούσει οποιονδήποτε άλλον να μιλάει έτσι. Σαφώς, μέσα στα στενά περιθώρια ενός άρθρου είναι αδύνατον να εκθέσουμε όλα τα επιχειρήματα γιατί ο Χριστός είναι η αλήθεια και εξάλλου δεν αποτελεί το σκοπό αυτού του άρθρου. Για το συγκεκριμένο θέμα υπάρχει το βιβλίο του Lee Strobel με τίτλο «Η Υπόθεση Ιησούς Χριστός» από τις εκδόσεις Πέργαμος.

Το τελικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι το αν υπάρχει αλήθεια αλλά ποια είναι αυτή η αλήθεια. Το παράδειγμα του Πιλάτου είναι ένα παράδειγμα προς αποφυγή. Η ερώτησή του δεν ήταν πραγματική ερώτηση αλλά περισσότερο μια άρνηση να αποδεχθεί το γεγονός ότι υπάρχει απόλυτη αλήθεια και αυτή η αλήθεια στεκόταν μπροστά του. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι η σχετικότητα δεν είναι μια στέρεη βάση στην οποία μπορούμε να χτίσουμε τη ζωή μας. Μόνο η αλήθεια μπορεί να ελευθερώσει από την αυταπάτη και αυτή η αλήθεια είναι ο Ιησούς Χριστός.

Του Γιάννη Φαμέλη

By | 2018-07-11T12:17:32+00:00 July 11th, 2018|ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ|0 Comments

About the Author:

Giorgos studied Biology at the University of Patras, Greece and did his Master's in Philosophy of Science at the University of Athens. He works at the pharmaceutical sector while doing his PhD in Philosophy. Giorgos is the coordinator for "Imago Dei", a place where Christians and non-Christians meet to exchange opinions about their worldview and overall perception of reality.