POKEMON…GO? (PT.II)

Γιατί τώρα; Ποιες είναι οι συνθήκες του παρόντος που οδήγησαν στη μανία με το εν λόγω ηλεκτρονικό παιχνίδι; Νομίζω ότι η απάντηση κρύβεται εν μέρει στο σλόγκαν του παιχνιδιού: “πρέπει να τα πιάσεις όλα!”. Αλλά ας δούμε τι σημαίνει αυτό με λίγη περισσότερη λεπτομέρεια. Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται ως “καταναλωτική”, σε αντίθεση με μία κοινωνία καταναλωτών. Πρόκειται για εκείνη την κατάσταση στην οποία το άτομο τροφοδοτείται με μία ψευδή αντίληψη κυριαρχίας στις επιθυμίες του, κάτι που φυσικά ανάγει το ίδιο σε καταναλωτικό αγαθό μπροστά σε μία βιομηχανία που το τροφοδοτεί με ολοένα και περισσότερες επιθυμίες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό σημαίνει ότι ενώ ο μέσος χρήστης του Pokemon Go εισέρχεται σε έναν πλασματικό κόσμο όπου η μοναδική του αποστολή είναι να πιάσει όσο το δυνατόν περισσότερα pokemon, κάτι που κάνει αυτόβουλα, την ίδια στιγμή το ίδιο αποτελεί όχι μόνο έναν δείκτη σε μία οθόνη όσον αφορά τις πωλήσεις του παιχνιδιού, αλλά και τον αποδέκτη ενός διαρκούς κυνηγιού επιθυμιών στο οποίο το ίδιο έχει βρεθεί. Διότι ο κόσμος της τεχνολογίας και της τεχνοκρατούμενης κοινωνίας είναι ένας κόσμος στον οποίο η επιθυμία αφορά την επιθυμία και για να συντηρηθεί η παρούσα κατάσταση το άτομο πρέπει να βομβαρδίζεται διαρκώς με καινούρια αντικείμενα επιθυμίας. Κι έτσι είναι που ο άνθρωπος πλέον είναι παγιδευμένος σε μία περίεργη κατάσταση: το Pokemon go είναι μία από τις πολλές καινοτόμες επιθυμίες που προσφέρονται στο άτομο, με σκοπό αυτή τη φορά να το παρασύρουν σε έναν κόσμο όπου αυτό που κυριαρχεί είναι…το κυνήγι της επιθυμίας, της απόκτησης ολοένα και περισσότερων Pokemon. Και κάπως έτσι είναι που το κυρίαρχο άτομο έχει πέσει θύμα της κυριαρχίας του: κυρίαρχα υποδουλώνεται στον κόσμο που το ίδιο κατασκεύασε, σε έναν κόσμο επίπεδο, χρονικά ρηχό, παροδικό και αποπροσωποποιημένο.

Γιατί όμως έγινε αυτό; Δεν μπορούμε παρά να φλερτάρουμε με την ιδέα ότι στον άνθρωπο δεν αρέσει ο εαυτός του και θέλει με οποιοδήποτε μέσο να μεταμορφωθεί σε κάτι καινούριο. Ο κόσμος των προσώπων, ο κόσμος της ηθικής απαίτησης, της ομορφιάς, της αγάπης και της υπόσχεσης είναι ένας κόσμος δυσβάσταχτος για τον σύγχρονο άνθρωπο. Παντού γύρω υπάρχουν σημάδια αυτής της τάσης: από τα αποπροσωποποιημένα κοινωνικά δίκτυα, τους νέους ορισμούς του φύλου, μέχρι τις εξελίξεις στην ιατρική τεχνολογία. Ο άνθρωπος θέλει διακαώς να επαναδημιουργήσει τον εαυτό του ως απόλυτα κυρίαρχο και αναζητά τρόπους για να το πετύχει. Η αποτυχία του να βρει την ισορροπία και ευτυχία με τους παραδοσιακούς όρους φαίνεται να τον ώθησαν σε έναν άκρατο ηδονισμό, στον οποίο το κυνήγι της επιθυμίας (όχι το κυνήγι της ικανοποίησης της επιθυμίας….) φαίνεται να προσφέρει μία διαφυγή από τη σκοτεινή ανθρώπινη κατάσταση στην οποία το άτομο είχε βρεθεί. Διότι στον κόσμο των pokemon, όπως ακριβώς και στον κόσμο όπου τα πάντα ανάγονται σε αγαθά προς κατανάλωση, δεν υπάρχει ηθικό δίλημμα, η αποτυχία δεν είναι ποτέ σοβαρή αποτυχία και ο στόχος είναι αρκετά απλός σε σχέση με τους στόχους του τρισδιάστατου κόσμου όπου κυριαρχούν τα πρόσωπα. Υπάρχει προφανώς σαφής σχέση μεταξύ της κοινωνίας μας και του κόσμου των pokemon, ακριβώς επειδή η πρώτη φαίνεται να μετασχηματίζεται έχοντας ως πρότυπο τον δεύτερο. Σε μία τέτοια κοινωνία ο Θεός δεν έχει θέση. Και δεν φταίει για αυτό οποιοδήποτε επιχείρημα των αθεϊστών, αλλά το ότι στο κυνήγι της επιθυμίας και των νέων αγαθών το πρόσωπο –άρα και ο Θεός ως το πρόσωπο par excellence- εξαφανίζεται. Και μαζί του όλα όσα κάνουν την ανθρώπινη ζωή πολύτιμη.

Του Γιώργου Καλαντζή

By | 2016-08-11T14:11:46+00:00 August 11th, 2016|ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ|0 Comments

About the Author:

Giorgos studied Biology at the University of Patras, Greece and did his Master's in Philosophy of Science at the University of Athens. He works at the pharmaceutical sector while doing his PhD in Philosophy. Giorgos is the coordinator for "Imago Dei", a place where Christians and non-Christians meet to exchange opinions about their worldview and overall perception of reality.