ΣΚΕΨΟΥ ΘΕΤΙΚΑ!

«Σκέψου θετικά!»  Μια φράση που ακούμε πάρα πολύ συχνά εδώ και πολλά χρόνια.  Υπάρχει μάλιστα ένα ολόκληρο «κίνημα» από συγγραφείς, ψυχολόγους και συμβούλους που έχουν χύσει άπειρο μελάνι ή έχουν προσφέρει ατέλειωτες συνεδρίες πάνω στο θέμα της «θετικής σκέψης» στο πλαίσιο της πολύ δημοφιλούς πλέον σειράς βοηθημάτων για την «αυτοβελτίωση». Βιβλία, σεμινάρια, εργαστήρια, μαθήματα με πρακτική εφαρμογή, και πάει λέγοντας.  Τι είναι η θετική σκέψη τέλος πάντων και ποιο ρόλο παίζει στη ζωή μας; Μήπως είναι ακόμα ένα «φρούτο» της μοντέρνας εποχής μας που θα εκλείψει με την πάροδο του χρόνου;

Βασικά με την ορολογία «θετική  σκέψη» ή «σκέψου θετικά» (Think positive!) εννοούμε τη δύναμη που έχουν οι θετικές μας σκέψεις σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής μας ζωής.  Η θεωρία λέει πως όταν κάνουμε θετικές σκέψεις έχουμε και θετικά αποτελέσματα ως συνέπεια.  Όλοι ξέρουμε, εξάλλου, τη γνωστή αγγλική φράση στον τομέα της πληροφορικής, «Garbage in, garbage out».  Μ’ άλλα λόγια, αυτό που βάζεις μέσα σε κάτι, θα είναι και αυτό που θα σου δώσει στην τελική.  Αν γεμίζουμε το μυαλό μας με αρνητικές σκέψεις είναι φυσικό επακόλουθο πως η ζωή μας θα χαρακτηρίζεται από αρνητικότητα.  Μια άλλη σχετική και πολύ γνωστή φράση είναι ένας θείος νόμος που περιλαμβάνεται μέσα στη Βίβλο, γραμμένος δια χειρός αποστόλου Παύλου στην επιστολή προς Γαλάτας 5:7 «Αυτό που σπέρνει ο άνθρωπος, αυτό και θα θερίσει».  Π.χ. αν σπέρνεις αγάπη, θερίζεις αγάπη, αν σπέρνεις καλοσύνη, θερίζεις καλοσύνη, αν σπέρνεις κακία, θερίζεις κακία, αν σπέρνεις μίσος, θερίζεις μίσος.  Γιατί λοιπόν να μην ισχύει το ίδιο και με τις σκέψεις μας;  Όσο περισσότερο θετικά σκεφτόμαστε, άλλα τόσο θετικά πράγματα θα θερίζουμε και θα βιώνουμε στη ζωή μας ως συνέπεια.  Βέβαια, αν και αυτό περιέχει μια μεγάλη αλήθεια, εντούτοις τα πράγματα δεν λειτουργούν ακριβώς έτσι.  Η ανθρώπινη ζωή δε λειτουργεί πάντα με φόρμουλες και εξισώσεις!

Για παράδειγμα, ενώ είναι αλήθεια ότι η καλή ψυχολογία και η θετική στάση ενός ασθενή απέναντι σε μία σοβαρή ασθένεια, μπορεί τελικά να του δώσει τη δύναμη να τη νικήσει, εντούτοις η θετική σκέψη δεν είναι πανάκεια και ούτε αποτελεί εγγύηση για μία ζωή χωρίς προβλήματα, ελλείψεις, θλίψεις και δοκιμασίες! Π.χ. μπροστά σε μια απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ακόμα κι αν έχει κάποιος την ελπίδα της αιώνιας ζωής και ότι θα ξαναδεί αυτό το πρόσωπο μια μέρα στον ουρανό, η θετική αυτή σκέψη, ναι μεν απαλύνει κάπως τον πόνο, αλλά η απώλεια παραμένει απώλεια και η έλλειψη παραμένει έλλειψη!  Ρώτα ένα γονέα που έχει χάσει το παιδί του, αν αυτό ξεχνιέται ή περνά με τα χρόνια…  Επίσης, αν πέσει κάποιος κατά λάθος από τον 5ο όροφο ενός κτηρίου, όσο θετικά κι αν σκεφτεί εκείνα τα λίγα δευτερόλεπτα της πτώσης σου, η βαρύτητα θα έχει ήδη προδιαγράψει το μοιραίο αποτέλεσμα.   Ή ακόμα, αν κάνω κατάχρηση λιπαρών τροφών και δεν ασκούμαι καθόλου, αλλά παρόλα αυτά σκέφτομαι θετικά για την υγεία μου, δε σημαίνει ότι η θετική μου σκέψη θα αποτρέψει την εμφάνιση υψηλής χοληστερίνης στο αίμα μου.  Ή ότι αν πάω να δώσω Πανελλήνιες χωρίς να έχω μελετήσει καθόλου, δε σημαίνει ότι η θετική μου σκέψη και μόνο θα μου εξασφαλίσει την επιτυχία στις εξετάσεις.  Χρειάζεται να είμαστε σε επαφή με την πραγματικότητα και να σεβόμαστε τους απαράβατους νόμους που έθεσε ο Θεός στο σύμπαν που Εκείνος δημιούργησε.

Το πολύ δημοφιλές βιβλίο της Αυστραλιανής συγγραφέως Rhonda Byrne «Το Μυστικό» (“The Secret”) που εκδόθηκε το 2006, εστιάζει στο θέμα της θετικής σκέψης. Το γεγονός και μόνο ότι το εν λόγω βιβλίο πούλησε πάνω από 19 εκατομμύρια αντίτυπα σε 46 γλώσσες (σύμφωνα με τη Wikipedia) καταδεικνύει τη μεγάλη απήχηση που έχει αυτό το θέμα στον άνθρωπο του 21ου αιώνα.  Το βιβλίο μιλά μάλιστα για τον λεγόμενο «νόμο της έλξης» (αγγλιστί «Law of attraction»).  Αν δηλαδή κάποιος επιλέγει να σκέφτεται συνεχώς θετικά, άσχετα με τις συνθήκες της ζωής του, τότε είναι σαν να στέλνει «μήνυμα» στο σύμπαν για να του επιστρέψει όλη αυτή τη θετική ενέργεια που ο ίδιος εξέπεμψε με τις θετικές του σκέψεις.  Φαντάζομαι έχετε ακούσει πολλάκις τη φράση: «Όταν το σύμπαν συνωμοτεί».   Τι θα πει, όμως, ότι «το σύμπαν συνωμοτεί»;  Είναι αυτό μία ορθή αξίωση που μπορεί να κάνει ένας ορθά σκεπτόμενος νοήμων άνθρωπος; Είναι καλό πάντα να φιλτράρουμε καθετί που ακούμε και να μην καταπίνουμε αβίαστα ό,τι μας σερβίρουν, ιδιαίτερα στις μέρες μας όπου οι διδασκαλίες έχουν πληθύνει και είναι προσβάσιμες σ’ ένα ευρύ φάσμα του πληθυσμού μέσω του διαδικτύου. Πρώτα απ’ όλα, η έννοια του ρήματος «συνωμοτώ» είναι: «σχεδιάζω κάτι κακό στα κρυφά» – έχει, δηλαδή, αρνητική χροιά.  Δε γίνεται, ως εκ τούτου, να χρησιμοποιούμε τη φράση για κάτι θετικό που μας συμβαίνει, π.χ. το σύμπαν συνωμότησε για να γνωριστώ με το σύντροφό μου, ή για να πάρω εκείνη τη δουλειά, κλπ.  Επίσης, για να συνωμοτήσει κάποιος, προϋποθέτει την ύπαρξη ενός νου. Για να συνωμοτήσει κάποιος για κάτι, σημαίνει ότι υπάρχει ένα σχέδιο και κάποιος σκοπός/στόχος. Δε συνωμοτώ έτσι απλά για την πλάκα. Συνωμοτώ για να πετύχω κάτι. Για να είναι κάποιος σε θέση να συνωμοτήσει, αυτό προϋποθέτει μία προσωπικότητα. Ξέρουμε από τη ψυχολογία ότι ένα πρόσωπο έχει νου, συναισθήματα και βούληση.  Για να συνωμοτήσω σε κάτι, θα πρέπει και τα τρία αυτά στοιχεία να έχουν ενεργήσει.  Δηλαδή, ένας νους θα πρέπει να έχει συλλάβει ένα σχέδιο, βασιζόμενος σε κάποια συναισθήματα, ενώ η βούληση είναι αυτή που βάζει τον τροχό σε κίνηση για την εκπόνηση του συλληφθέντος σχεδίου. Το σύμπαν δεν είναι πρόσωπο, και ως εκ τούτου δεν έχει ούτε νου, ούτε συναισθήματα, ούτε βούληση.  Αν ήταν έτσι, γιατί δεν ακούμε ποτέ τις φράσεις «το σύμπαν χαίρεται», «το σύμπαν λυπάται», «το σύμπαν θυμώνει», ή «το σύμπαν κλαίει»;  Αν το σύμπαν είναι σε θέση να «συνωμοτεί», τότε θα έπρεπε να είναι επίσης σε θέση να έχει όλα εκείνα τα στοιχεία μίας προσωπικότητας.

Και γεννιέται το ερώτημα: «Είναι κακό κάποιος να πιστεύει στη θετική σκέψη και να την υιοθετεί στη ζωή του;»  Η απάντηση είναι φυσικά ένα μεγάλο ‘όχι’, νοουμένου ότι έχουμε καθορίσει πρώτα τι εννοούμε με τον όρο «θετική σκέψη».  Η πηγή για οτιδήποτε καλό και θετικό είναι πάντα ο Θεός.  Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός διακήρυξε όταν ήταν κάτω στη γη πως «Κανείς δεν είναι αγαθός παρά μόνο ένας, ο Θεός» (Μάρκος 10:18).  Αυτό, στην ουσία, λέει και ο Ιάκωβος στην επιστολή του: «Κάθε δόση αγαθή και κάθε δώρο τέλειο είναι από επάνω και κατεβαίνει από τον Πατέρα των φώτων» (Ιάκ.1:17).  Αυτό τι σημαίνει;  Πως δε μπορεί να υπάρξει η οποιαδήποτε «θετική σκέψη» χωρίς αναφορά στον ίδιο το Θεό που είναι η πηγή και η επιτομή της θετικότητας.  Ο ίδιος ο Θεός είναι Θεός που κάνει θετικές σκέψεις!  Όταν είδε τον κόσμο που Εκείνος δημιούργησε, διαβάζουμε στη Γένεση 1:25 «καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλά» – σκέφτηκε δηλαδή θετικά για τη δημιουργία Του.  Ο βασιλιάς Δαβίδ έλεγε στο Θεό: «Πόσo δε πoλύτιμες είναι oι βoυλές (εβραϊστί «σκέψεις») σoυ σε μένα, Θεέ μoυ!» (Ψαλ.139:17).  Ο Θεός είχε πει ακόμα στον προφήτη Ιερεμία να δώσει το εξής μήνυμα στο λαό του Θεού: «Επειδή, εγώ γνωρίζω τις βoυλές πoυ βoυλεύoμαι για σας, λέει o Kύριoς, βoυλές ειρήνης, και όχι κακoύ, για να σας δώσω τo πρoσδoκώμενo τέλoς» (Ιερ.29:11).  Ο Θεός πάντα σκέφτεται θετικά και καλούμαστε να Του μοιάσουμε, αν είμαστε γνήσια παιδιά Του.

Υπάρχει μάλιστα  και ξεκάθαρη εντολή μέσα στην Καινή Διαθήκη για το πώς πρέπει να σκεφτόμαστε!  Ας δούμε τι μας προτρέπει ο απόστολος Παύλος στην επιστολή προς Φιλιππησίους 4:8 «Tέλος, αδελφοί μου, όσα είναι αληθινά, όσα είναι σεμνά, όσα είναι δίκαια, όσα είναι καθαρά, όσα είναι προσφιλή, όσα έχουν καλή φήμη, αν υπάρχει κάποια αρετή, και αν υπάρχει κάποιος έπαινος, ΑΥΤΑ ΝΑ ΣΥΛΛΟΓΙΖΕΣΤΕ.»  «Συλλογίζομαι» θα πει φέρνω κάτι συνέχεια στη σκέψη μου, αναλογίζομαι, το σκέφτομαι συνεχώς.  Αν δούμε προσεκτικά τα επίθετα που χρησιμοποιεί εδώ ο απ. Παύλος, πιστεύω θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι όλα αυτά που καλούμαστε να έχουμε στη σκέψη μας συνέχεια, είναι όλα μα όλα ΘΕΤΙΚΑ! Αν αυτό δεν είναι θετική σκέψη, τότε δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να είναι! Δε χρειαζόμαστε μοντέρνους αυτόκλητους «προφήτες» για να μας πουν πώς πρέπει να σκεφτόμαστε, ωσάν να ανακάλυψαν τον τροχό απ’ την αρχή.  Μας το έχει ήδη πει ο Θεός μέσα στο Λόγο Του!  Εκείνος που μας έπλασε, πιστέψτε με, ξέρει καλύτερα τι είναι το καλό για μας.  Γνωρίζει πως όταν σκεφτόμαστε θετικά, η όλη μας ψυχολογία θα είναι θετική, με ευεργετικά αποτελέσματα στην ψυχοσωματική μας υγεία.  Ο Χριστός είχε πει: «Από το περίσσευμα της καρδιάς μιλάει το στόμα» (Ματθ.12:34).  Αυτό δείχνει πόσο σημαντικές είναι οι σκέψεις μας γιατί αυτές, αργά ή γρήγορα, θα εξωτερικευθούν σε λόγια και συμπεριφορές.  Θα μπορούσαμε να πούμε με βεβαιότητα πως «Είμαστε ό,τι σκεφτόμαστε!», χωρίς αυτό να αποτελεί υπερβολή.  Οι σκέψεις μας έχουν μεγάλη δύναμη πάνω στη ζωή μας και στο πώς ενεργούμε στην καθημερινότητά μας.  Για παράδειγμα, αν σκέφτομαι ότι είμαι άχρηστος, θα λειτουργώ και ως τέτοιος. Αν σκέφτομαι συνέχεια αρνητικά για κάποιο πρόσωπο, σε κάποια φάση ενδέχεται να εκδηλώσω μία όχι και τόσο φιλική στάση απέναντι του/της.  Αν έχω πεσιμιστικές σκέψεις, τότε εννοείται ότι δε θα έχω χαρά και το χαμόγελο θα σβήσει από τα χείλη μου.  Αν, από την άλλη, έχω μέσα μου ελπίδα, τότε όλες μου οι ενέργειες θα καθοδηγούνται απ’ αυτήν.  Δεν είναι τυχαίο που η Βίβλος λέει: «Επειδή, όπως σκέφτεται (ο άνθρωπος) στην ψυχή τoυ, τέτoιoς είναι» (Παρ.23:7)!

Εκ κατακλείδι μπορούμε να συμπεράνουμε πως το να σκεφτόμαστε θετικά είναι κάτι που συμφωνεί με το πνεύμα της Βίβλου.  Οι θετικές μας σκέψεις μάς βοηθούν να είμαστε θετικοί και στον τρόπο που ζούμε και στο πώς αντιμετωπίζουμε τη ζωή και την καθημερινότητα. Και ναι, πάντα βοηθάει πολύ να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο παρά μισοάδειο. Η θετική σκέψη, όμως, δε βασίζεται στη δική μας απόφαση στο να σκεφτόμαστε θετικά, αλλά πρέπει να στηρίζεται στον αιώνιο και αναλλοίωτο Λόγο του Θεού.  Ο Χριστός είπε: «O ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν θα παρέλθουν» (Ματθ.24:35).  Ό,τι έχει πει ο Θεός μέσα στο Λόγο Του είναι αιώνιο και άρα μπορούμε να βασίσουμε τη ζωή μας σ’ αυτό – και τις σκέψεις μας επίσης!  Ο δικός μου ορισμός για το τι είναι «θετική σκέψη» είναι ο εξής: «Να σκέφτομαι πως όλα όσα λέει ο Θεός μέσα στο Λόγο Του είναι αλήθεια και να στηρίζω τη ζωή μου σ’ αυτά και μόνο.»  Θεωρίες ανθρώπων ξεθωριάζουν στο χρόνο, φιλοσοφικά ρεύματα που κάποτε είχαν ανθίσει βρίσκονται σήμερα στη λήθη.  Το θέμα είναι να μπορούμε, σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας εδώ στη γη, να έχουμε ένα σταθερό σημείο αναφοράς που θα μας συντροφεύει σε όλη μας τη ζωή.  Αν βασίσω τη ζωή μου και τις σκέψεις μου σε ό,τι έχει πει ο Θεός μέσα στο Λόγο Του, τότε μπορώ να ησυχάζω στο γεγονός πως η ζωή μου και το μέλλον μου, άσχετα από τις περιστάσεις γύρω μου, βρίσκονται στα χέρια ενός παντοδύναμου και κυριάρχου Θεού.  Ενός Θεού που ξέρει και θέλει το καλό μου!

 

Βασίλης Κωνσταντινίδης

Θεολόγος

By | 2017-06-13T18:40:51+00:00 June 13th, 2017|ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ|0 Comments

About the Author:

Giorgos studied Biology at the University of Patras, Greece and did his Master's in Philosophy of Science at the University of Athens. He works at the pharmaceutical sector while doing his PhD in Philosophy. Giorgos is the coordinator for "Imago Dei", a place where Christians and non-Christians meet to exchange opinions about their worldview and overall perception of reality.